poniedziałek, 29 sierpnia 2011

Anyż gwiazdkowy (czyli badian)


  

Anyż gwiazdkowy. badianem też zwany ...

Podobny obrazPochodzi z Azji Południowej. Jest wiecznie zielonym drzewem, a jego kwiaty mają barwę od blado-żółtej do czerwonej. 

        Po przekwitnięciu tworzą się owoce, które kształtem przypominają gwiazdki. W krajach Dalekiego Wschodu anyż rośnie dziko. Uprawia się go w Chinach, Japonii i na Filipinach.

W sklepie                                                            

Możemy kupić całe, suszone owoce gwiazdki lub kawałki. Zmielony anyż jest dostępny "grupowo" - w przyprawie "5 smaków".

W kuchni                                                             
Smak jego jest słodkawy i silny o swoistym zapachu.
 Większość z nas zna zapach i smak anyżu z cukierków i lizaków. Jest on zbliżony do fenkułu (kopru włoskiego), tylko bardziej ostry i nieco palący. Chińczycy często dodają anyż do dań z drobiu i wieprzowiny. To również doskonała przyprawa do pieczonych kurcząt, ryb, a także czystych zup. Można dodawać go do dań z porów. Anyżem aromatyzuje się likiery, gumy do żucia oraz inne wyroby cukiernicze (ciasta, lizaki). Anyż jest potrawą  powszechnie używaną przy sporządzaniu sosów słodko-kwaśnych, sosu cebulowego a także sałatek. Z powodzeniem można dodać jedną gwiazdkę do nalewki owocowej, np. ratafii. Anyż to niezwykle aromatyczna przyprawa, na dodatek o wyjątkowo specyficznym smaku. Dlatego należy ją stosować z umiarem. Wystarczy jedna gwiazdka, 2-3 mogą zdominować smak dania. Dodając ją trzeba się zastanowić, czy będzie się komponowała z innymi przyprawami.
Anyż na pewno lubi miętę, kminek, imbir, nawet rozmaryn, a kłóci się z bazylią, tymiankiem i oregano. Dawniej bardzo często aromatyzowano nim kompoty, herbatę i kawę.

Dla zdrowia                                                              
"Anyżek uprawiany ma polską nazwę "biedrzeniec - anyż". Z anyżku uprawianego wykorzystuje się tylko nasiona, z dziko rosnący korzeń wykorzystuje się jako lek ziołowy. Anyżek przede wszystkim pobudza działanie wszystkich gruczołów wydzielania wewnętrznego, także i gruczołów mlecznych, działa pobudzająco na komórki mózgowe i rdzeń kręgowy. Sam jego olejek działa - w zbyt dużych dawkach - oszałamiająco, stąd  dawniej używano go jako narkotyku przy bolesnych operacjach". [1]

" Sproszkowane owoce, 1-8 gramów dziennie w miodzie lub syropie, lub napar z 8-15 g na litr wody (3-5 razy dziennie po pół szklanki) podaje się w różnych niedomaganiach żołądkowych (bóle brzucha, kolki jelitowe, kurcze żołądka itp.), a także przy migrenie, zawrotach głowy, kaszlu, anginie, nieżytach oskrzeli itp. Ponadto w celu pobudzania wydzielania mleka u karmiących matek". [1]

Ciekawostki                                                         
 
Anyżowi przypisuje się również magiczne właściwości. Zasuszone ziele lub jego owoce, wąchane bądź noszone na szyi w woreczku koloru niebieskiego lub fioletowego (barwy magiczne) sprawiać ma wyostrzenie zdolności parapsychicznych.

Możemy zrobić z niego roztwór spirytusowy (należy anyż zalać spirytusem), który pomoże nam w walce z owadami letnią porą, np. komarami. Tak zrobiony roztwór zabija też wszy, pchły i kleszcze.


Najstarsze wzmianki o anyżu pochodzą z egipskiego papirusu Ebersa (1500 r.p.n.e.). W Polsce uprawiany jest od średniowiecza, kiedy został sprowadzony przez benedyktynów.

Źródło:
[1] .."Czy wiesz co jesz?" - Irena Gumowska, W-wa 1985
... Wikipedia

6 komentarzy:

  1. fuj, fuj, fuj :( nienawidzimy anyżu!! :D
    czekamy na następne przyprawy ;))

    OdpowiedzUsuń
  2. 30-ileś ja też go nie cierpię !! Ten jego zapach, i ten smak - do spazmów doprowadza mnie ...:))Pamiętam jak jeszcze kiedyś jak byłam mniejsza, dano mi właśnie takiego anyżkowego cukierka, a fuj !, od razu wypluwszy go, i ogórkiem kiszonym zagryzłam. Od tamtej pory mam niezbyt dobre zdanie o nim ...:))

    Serdeczności zostawiam.

    OdpowiedzUsuń
  3. Oj, nie jest tak źle... Wspaniałe alkohole się robi z anyżu, o czym tu nie wspomniano ;) Tu więcej na ten temat: Anyż i goździki - zastosowanie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Smaki dzieciństwa, też się zmieniają i zapewne taki anyżowy alkohol - teraz byłby - super. Też słyszałam, że te anyżowe alkohole, są "gucio"

      Pozdrawiam serdecznie.

      Usuń
  4. Szukając jak najwięcej informacji o anyżu jako przyprawi trafiłam na tę stronę - bardzo ciekawą.
    Z moich poszukiwań wynika że:

    Anyż gwiazdkowy (czyli badian) i Anyżek (czyli biedrzeniec anyż) to dwa różne gatunki.

    Badian właściwy, anyż gwiazdkowy, anyż gwiaździsty (Illicium verum Hook. f.) jest drzewem, dorastającym maksymalnie do 8 m wysokości. Pochodzi z południowo-wschodniej Azji. Tam też jest uprawiany. Owocowanie rozpoczyna się po 5 latach, ale najobficiej owocują 15 letnie drzewa.

    Przyprawą są suszone owoce – całe lub zmielone. (Brązowe, zdrewniałe owoce swoim kształtem przypominają ośmioramienną gwiazdę. W każdym ramieniu znajduje się nasiono.)

    To te owoce są na zdjęciu tutaj.

    W medycynie chińskiej anyż gwiazdkowaty jest także znany jako “ba jiao hui xiang” co oznacza “ośmiokątny koper”.

    Biedrzeniec /Biedrzeniec anyż (anyż, anyżek) (Pimpinella anisum L.) jest rośliną zielną, jednoroczną.
    Prawdopodobnie pochodzi z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego. Obecnie biedrzeniec anyż występuje wyłącznie w uprawie. W Polsce jest uprawiany (rzadko) i czasami przejściowo dziczejący.
    Przyprawą są owoce 5 mm dł. o gruszkowatym kształcie.

    Anyż gwiazdkowy może posłużyć jako dekoracja. Gwiazdkowy kształt sprawia, że przepięknie wygląda w przygotowanych daniach. Pomalowane złotą lub srebrną farbą gwiazdki, rozrzucone na biesiadnym stole nadają przyjęciu elegancki, wytworny charakter.

    Pozdrawiam serdecznie.
    Małgorzata

    Ps.
    a schab z kapustą i winogronami zrobię na pewno, zapisałam sobie już przepis

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Małgosiu, dobra duszyczko dziękuję Ci bardzo za szereg tak ciekawych informacji w temacie anyżu, o których ja jeszcze nie wiedziałam. Bardzo ciekawe...
      A jeszcze do tego stól świąteczny przyozdobiony gwiazdkami anyżu jako dekoracja - świetny pomysł.
      A jak zrobisz ten schab z kapustą i winogronami, to bardzo by mnie ciekawiło jak też i smakowało, za informację będę wdzięczna :)

      Pozdrawiam cieplutko.

      Usuń

Super, że tu jesteście - bardzo mnie to cieszy, a serce me - wyskoczyć chce! Z radości - oczywiście :)

Sposób komentowania:
Wybrać-Nazwa Adres URL
Wpisać nazwę w pierwszym okienku
Adres URL w drugim - czyli adres bloga.
Anonimowi- nazwę proszę pisać w komentarzu.

Obserwatorzy

Witam wszystkich i piszę jak się sprawy mają ...

" Żyje się tylko raz. A jeżeli żyje się dobrze, ten raz wystarczy ".
B.Franklin

... i to jest moje motto życiowe. A żyję, niech pomyślę ... o rany, to minęło już pół wieku, czyli jam wiekowa babcia!
Nie tylko jam wiekowa, ale i szczęśliwa babcia, bo mam dwoje wnucząt, które chcą żeby babcia coś dobrego do zjedzenia im zrobiła ... "u babci jest słodko, dom pachnie szarlotką" ...
Znakiem moim zodiakalnym jest Bliźniak, choć w życiu jestem jedynakiem.
Moi drodzy, myślę, że na tym blogu znajdziecie wiele ciekawych i interesujących rzeczy - przecież po to go założyłam, żeby dzielić się z Wami tym co wiem. Jednocześnie zaznaczam, że nie wszystko o czym tu napiszę, zostało przez mnie ugotowane, sprawdzone. Jeśli się zdecydujecie na jakąś potrawę, to na własne ryzyko - niestety.Ja staram się poddać pomysł, który sama prędzej czy później też wypraktykuję, i podzielę się z Wami moimi uwagami.Tak samo i wy możecie swoje uwagi wpisywać, będą mile widziane. WIĘC GOTUJMY RAZEM !!! Jak pożyję jeszcze z pół wieku, to może damy radę -:)